Beschrijving

Een UVC doodt niets in uw vijver — alleen wat er doorheen gaat

Dit moet als eerste gezegd worden, want er wordt veel van verwacht wat een UVC niet kan waarmaken.

Een UVC-lamp zit in uw leiding. Het water stroomt erlangs, en wat op dat moment in dat water zweeft, krijgt een dosis ultraviolet licht mee. Meer niet. Wat op dat moment ergens anders is — op uw vis, op de bodem, in uw filter — merkt er niets van.

Dat is geen tekortkoming. Het is precies wat een UVC hoort te doen, en daar is hij heel goed in.

Wat hij wél doet: uw water helder maken

Groen water komt van zweefalg: eencellige algjes die vrij in het water rondzwemmen. Die gaan met de stroom mee, dus die komen langs de lamp.

Het ultraviolet licht beschadigt ze en laat ze samenklonteren tot vlokjes die groot genoeg zijn voor uw filter. Uw filter haalt ze er vervolgens uit. Bij een goed gekozen lamp ziet u dat binnen enkele dagen tot een paar weken: het water klaart op en blijft helder.

Daar koopt u een UVC voor. Draadalg helpt hij niet tegen — die zit vast en komt nooit langs de lamp.

Wat hij niet doet

In de folder van veel leveranciers leest u dat een UVC uw koi “beschermt tegen ziektekiemen”. Dat is te mooi gezegd, en het brengt mensen op een verkeerd spoor.

• Parasieten op uw vis bereikt hij niet. Huidworm, kieuwworm, Costia, Trichodina, witte stip — die zitten op de huid of in de kieuwen van uw koi. Die komen nooit door uw leiding.
• Een zieke vis wordt er niet beter van. Schuurt uw koi, klapt hij met de vinnen of hangt hij apart? Dan heeft u een diagnose nodig en zo nodig een behandeling — geen lamp.
• Uw vijver wordt er niet steriel van. Er blijft van alles leven in het water, en dat hoort ook zo.

Wat hij wél doet aan de gezondheidskant: hij houdt de hoeveelheid vrij zwevende bacteriën en zwevende parasietstadia in het water lager. Dat verlaagt de druk in uw vijver. Het is nuttig, maar het is preventie in de marge — geen behandeling.

En mijn filterbacteriën dan?

Die vraag krijg ik vaak, en het antwoord is geruststellend: een UVC schaadt uw biologisch filter niet.

Uw nuttige bacteriën zweven namelijk niet rond — ze zitten vást, op uw filtermateriaal en op de wanden. Ze komen dus nooit langs de lamp. Wat er wel doorheen gaat is een verwaarloosbaar fractietje losse bacteriën.

Twee momenten waarop u hem wel even uitzet:

• Na het doseren van filterbacteriën zoals Colombo Filter Start. Die moeten eerst de kans krijgen zich te hechten — zet de lamp een dag of twee uit.
• Bij een behandeling met medicatie, als de bijsluiter dat voorschrijft. Sommige middelen worden door UV afgebroken en werken dan niet.

Welke maat heeft u nodig?

Dit is de 55 watt. De hele reeks staat hieronder, zodat u kunt vergelijken:

Maar reken niet klakkeloos met die liters. Fabrikanten gaan bij zulke opgaven uit van een gewone tuinvijver met een paar vissen. Een koivijver is een heel ander verhaal: veel vis, veel voer, veel voedingsstoffen — en dus veel meer zweefalg om te verwerken.

Mijn vuistregel voor een goedgevulde koivijver: neem de maat die past bij uw vijver, en ga dan nog een stap omhoog. Een UVC die te klein is doet half werk, en dat ziet u het hele seizoen aan uw water.

Doorstroming telt zwaarder dan wattage

Een UVC werkt op contacttijd: hoe lang een druppel water langs de lamp beweegt. Gaat het water er te snel doorheen, dan krijgt de zweefalg te weinig licht mee en gebeurt er weinig, hoeveel watt er ook brandt.

Kijk dus naar de opbrengst van uw pomp en vergelijk die met de maximale doorstroming in de tabel. Zit u daarboven, neem dan een grotere UVC of stuur een deel van het water eromheen.

Waar plaatst u hem?

Ná uw filter, op de terugloop naar de vijver. Dat is belangrijker dan het klinkt.

Ultraviolet licht dringt maar een paar centimeter door in water, en troebel water houdt het tegen. Zit uw UVC vóór het filter, dan schermt het vuil de zweefalg af en verspilt u uw licht. Achter het filter is het water schoon en komt het licht overal.

Onderhoud: twee dingen, en één daarvan wordt altijd vergeten

• Maak het kwartsglas schoon, één à twee keer per seizoen. Om de lamp zit een glazen kokertje, en daar slaat kalk en een dun laagje aanslag op neer. Een beslagen kwartsglas laat maar een deel van het licht door. Voorzichtig afnemen met een zachte doek, eventueel met wat azijn tegen de kalk.
• Vervang de lamp elk jaar — en dít is het punt dat vrijwel iedereen overslaat.

Een UVC-lamp brandt namelijk nog jaren door, maar de ultraviolette straling neemt al veel eerder af. Na ongeveer een seizoen continu branden is er nog maar een deel van de werking over, terwijl het lampje er vrolijk blauw uitziet.

Dus: blauw licht is geen bewijs dat hij werkt. Vervang de lamp aan het begin van elk seizoen, voordat de zweefalg op gang komt. Wordt uw water in mei ineens groen terwijl het vorig jaar helder was, dan is een verouderde lamp de eerste plek om te kijken.

Deze Evo heeft daarvoor een indicator die bijhoudt hoe lang de lamp gebrand heeft, zodat u niet op uw geheugen hoeft te vertrouwen.

In de winter

Zakt het water onder een graad of tien, dan groeit er nauwelijks nog zweefalg en kan de lamp uit. Vriest het, haal de UVC dan leeg — bevriezend water breekt de behuizing en het kwartsglas. Dat scheelt u een vervelende verrassing in het voorjaar.

Productgegevens

• Merk: Evolution Aqua
• Model: Evo UV 55 watt
• Lamp: 1 × 55 watt T8 — een standaardmaat, en daardoor voordelig te vervangen
• Geschikt voor: vijvers tot circa 50.000 liter (tuinvijver); voor een goedgevulde koivijver ruimer rekenen
• Maximale doorstroming: circa 18.000 liter per uur
• Aansluiting: 1½ inch, met slangpilaren
• Behuizing: UV-gestabiliseerd polymeer, reflecteert beter dan roestvrij staal
• Plaatsing: na het filter, op de terugloop naar de vijver
• Onderhoud: kwartsglas reinigen, lamp jaarlijks vervangen
• Artikelnummer: HENV2659

Levertijd

UVC-units heb ik meestal op voorraad, maar niet altijd in elke maat. Staat uw maat er even niet, dan bestel ik hem voor u — reken dan op een wat langere levertijd. Bel even vooruit als u hem snel nodig heeft, dan weet u meteen waar u aan toe bent.

Zal ik met u meekijken?

De verkeerde maat UVC is zonde van uw geld, en het is een fout die u pas een half jaar later merkt. Bel me of kom langs in ‘s-Gravendeel. Vertel me hoeveel kuub uw vijver is, hoeveel vis erin zit en wat uw pomp per uur rondpompt, dan reken ik met u uit welke maat u nodig heeft.

En is uw water groen terwijl u al een UVC heeft? Dan is dat bijna altijd één van drie dingen: de lamp is te oud, het water gaat te snel langs, of de unit staat op de verkeerde plek. Ook dat is met een paar vragen te achterhalen.

Meer filters en toebehoren vindt u bij Filtersystemen.