Fish Pharma Wondbehandelingsset – complete EHBO-set voor koi

Fish Pharma Wondbehandelingsset: de fout zit bijna altijd in de eerste stap

Als iemand mij belt met “er zit een gat in mijn koi”, weet ik meestal al wat er gaat gebeuren als ik niets zeg. Er wordt een schepnet gepakt, de vis wordt vastgehouden, er gaat gauw iets op de wond, en binnen een minuut ligt hij weer in de vijver. De Fish Pharma Wondbehandelingsset is er om dat anders te laten verlopen.

Want die haastige aanpak richt vaak meer schade aan dan de wond zelf. Een koi die tekeergaat verliest slijmlaag en schubben over zijn hele lichaam, en die beschadigingen zijn precies waar het volgende probleem begint.

De volgorde die in deze set zit — eerst verdoven, dan rustig werken, dan pas terugzetten — is niet omslachtig. Het is wat het verschil maakt tussen een wond die dichtgaat en een vis die er slechter uitkomt dan hij erin ging.

Wat er in de Fish Pharma Wondbehandelingsset zit, en wat elk deel doet

Vier producten en een setje wattenstaafjes, en ze hebben elk een eigen taak in de volgorde:

• Fish Calm — het verdovingsmiddel. Hiermee brengt u de vis tot rust zodat u met twee handen kunt werken en hij zichzelf niet beschadigt.
• Waterstofperoxide 3% — om de wond schoon te maken. Hiermee wrijft u het losse, aangetaste weefsel weg.
• Propolis — de afdekking. Dit legt een laagje over de schoongemaakte wond.
• Desinfect Hand-spray — voor uzelf. Uw handen komen aan een open wond; dat is geen moment om daar luchtig over te doen.
• Wattenstaafjes en een handleiding — het gereedschap en de volgorde.

Wat mij aan deze samenstelling bevalt, is dat er niets in zit wat er niet toe doet. Vier stappen, vier middelen, in de juiste volgorde.

Waarom u de wond níét met vijverwater spoelt

Dit is de instructie die iedereen tegen zijn gevoel in moet uitvoeren, en hij is belangrijk genoeg voor een eigen kopje.

Als u een wond schoonmaakt, is uw reflex om na te spoelen. Bij een schaafwond op uw eigen knie doet u dat ook. Maar het water dat u daarvoor bij de hand heeft is vijverwater, en dat zit vol met precies de bacteriën die u uit die wond wilt houden. Aeromonas en Pseudomonas zwemmen daar rond, ook in de gezondste vijver.

Naspoelen betekent dus: eerst schoonmaken, dan opnieuw besmetten.

De juiste volgorde is: schoonwrijven met peroxide, niet spoelen, en meteen daarna afdekken met propolis. Het laagje dat daar overheen komt, is wat het vijverwater buiten moet houden zodra de vis terug is.

Wat propolis is en waarom het blijft zitten

Dit vind ik zelf een van de aardigste dingen uit de hele vijverkast.

Propolis is de harsachtige stof die bijen van boomknoppen en plantenhars maken en waarmee ze hun kast dichtsmeren. Ze gebruiken het om kieren te vullen, hun nest te versterken en ziekteverwekkers buiten te houden. In laboratoriumonderzoek zijn er antibacteriële en schimmelwerende eigenschappen aangetoond.

In dit flesje is die hars opgelost in alcohol. En daar zit het praktische deel: brengt u het op een wond aan, dan verdampt de alcohol en blijft er een dun, wasachtig laagje achter dat aan de huid van de vis hecht.

Dat laagje is de reden dat het werkt onder water. Het is geen zalf die eraf spoelt zodra de koi terug is; het is een filmpje dat blijft zitten en het vuil en de bacteriën uit uw vijverwater van de wond af houdt terwijl er onderhuids herstel op gang komt.

Laat het daarom altijd even drogen voordat u de vis terugzet. Die paar tellen zijn precies waar het om draait.

De verdoving is geen luxe

Ik hoor geregeld: dat hoef ik niet, ik houd hem wel even vast. Dat is de aanpak waar ik in het begin over schreef, en het kost u meer dan het u bespaart.

Een koi van veertig centimeter die zich verzet, beukt tegen de rand van de bak, schuurt zijn flank kaal en verliest slijmlaag over zijn hele lichaam. En u kunt ondertussen niet nauwkeurig werken, want u heeft één hand nodig om hem in bedwang te houden.

De dosering die Fish Pharma opgeeft is 3 ml Fish Calm per 5 liter vijverwater in een aparte behandelbak. Gebruik daarvoor water uit uw eigen vijver, niet uit de kraan.

Waar u tijdens de verdoving op let:

• Blijf erbij, de hele tijd. Niet even weglopen om iets te halen.
• Kijk naar de kieuwen. Ziet u bloeding of stopt de kieuwbeweging, zet de vis dan direct terug in schoon vijverwater.
• Werk op een natte handdoek en dek de ogen af; dat houdt de vis rustiger.
• Houd het kort. Hoe korter de vis uit het water is, hoe beter.
• Help hem bij het terugzetten door hem rechtop te houden tot hij zelf goed ademt en weg wil zwemmen.

Zo werkt u met de Fish Pharma Wondbehandelingsset, stap voor stap

1. Zet een behandelbak naast de vijver en vul die met vijverwater.
2. Doe het Fish Calm erbij, 3 ml per 5 liter, en roer het door.
3. Vang de koi rustig met een ruim schepnet en breng hem over in een natte koisok, niet met de hand.
4. Wacht tot hij rustig wordt en houd hem daarbij continu in de gaten.
5. Leg hem op een natte handdoek en dek de ogen af.
6. Maak de wond schoon met een wattenstaafje en waterstofperoxide 3%. Wrijf het losse, aangetaste materiaal weg en haal ruwe schubranden eraf. Niet naspoelen.
7. Breng propolis aan over de hele wond en laat het even drogen.
8. Zet de vis terug en laat pas los als hij goed ademt en zelf wegzwemt.

Kijk de dagen erna hoe hij zich houdt. Een wond die dichtgaat wordt kleiner en lichter aan de randen; een wond die dieper of roder wordt, hoort bij het volgende kopje.

Leg alles klaar voordat u de vis vangt

Een praktisch punt dat in de handleiding staat en waar ik het van harte mee eens ben.

Zodra uw koi verdoofd is, loopt de klok. Dat is niet het moment om te ontdekken dat de wattenstaafjes nog in huis liggen of dat u geen droge handdoek heeft.

Wat er klaar moet staan voordat u het net pakt: de behandelbak met verdoving, een natte handdoek, de dop met peroxide en de staafjes erin, de propolis met de pipet gevuld, en uw handen ontsmet. Dan is de hele behandeling een kwestie van een paar minuten.

Doe het bij daglicht en met iemand erbij als dat kan. Vier handen zijn hier echt prettiger dan twee.

Wanneer u dit niet zelf moet doen

Ik verkoop deze set graag, maar niet voor elke situatie. Er zijn gevallen waarin thuis behandelen de verkeerde keuze is:

• Een gat tot op het spierweefsel of een zweer die zich uitbreidt. Dat is werk voor een dierenarts die op vissen is gespecialiseerd.
• Meerdere vissen tegelijk. Dan behandelt u geen wond maar een uitbraak, en dan is de vraag wat er in uw vijver aan de hand is.
• Een vis die al lusteloos is, apart hangt of niet meer eet. Zo’n vis heeft de stress van vangen en verdoven er slecht bij.
• Wonden bij zeer koud water. In de winter ligt het herstelvermogen van een koi vrijwel stil en weegt de ingreep zwaarder dan de winst.
• Als u het niet vertrouwt. Bel dan liever een keer te veel dan een keer te weinig.

Een wond is meestal een gevolg, geen oorzaak

Dit is wat ik er altijd bij zeg, want een behandelde wond bij een onveranderde vijver komt terug.

Een gezonde koi met een intacte slijmlaag loopt zelden een wond op die niet vanzelf geneest. Zit er wél een, dan is er meestal iets anders geweest: een beschadiging van een net of een reiger, een parasiet die de huid heeft aangetast, of waterwaarden die wekenlang net niet klopten.

Doe daarom twee dingen in dezelfde week:

• Meet uw water met een testkoffer. Ammonia, nitriet en KH als eerste.
• Kijk of er parasieten zijn met een uitstrijkje onder de microscoop. Een huid die is opengekrabd door schuren is een huid met een oorzaak.

En geef uw vis daarna wat hulp bij het herstel van zijn slijmlaag, bijvoorbeeld met Sakan-Ni Pro. De wond is dan dicht, maar de bescherming eromheen moet nog terugkomen.

Los kopen of de Fish Pharma Wondbehandelingsset?

Alle onderdelen zijn ook los te koop, dus het is een eerlijke vraag.

Los bij elkaar komt u ruim boven de zeventig euro uit: de propolis, de waterstofperoxide, het Fish Calm en de handspray. Als set betaalt u er een kleine twintig euro minder voor.

Maar het geld is niet het belangrijkste argument. Dat is dit: een wond komt altijd op een ongelegen moment. Op een zondagavond, of net als u op vakantie zou gaan. Wie de losse onderdelen “nog een keer” wilde aanschaffen, staat dan met één van de vier in huis.

Dit is bij uitstek een set die u koopt voordat u hem nodig heeft en die u vervolgens hopelijk jaren ongebruikt in de kast ziet staan.

Productgegevens

• Merk: Fish Pharma
• Type: complete set voor het zelf behandelen van wonden bij vijvervissen
• Inhoud: Fish Calm (verdoving), Waterstofperoxide 3% (reiniging), Propolis (afdekking), Desinfect Hand-spray (uw handen), wattenstaafjes en handleiding
• Verdoving: 3 ml Fish Calm per 5 liter vijverwater, in een aparte behandelbak
• Reiniging: waterstofperoxide 3% met een wattenstaafje — niet naspoelen
• Afdekking: propolis, laten drogen vóór het terugzetten
• Extra nodig: behandelbak, ruim schepnet, koisok en een natte handdoek
• Niet geschikt voor: diepe zweren, uitbraken bij meerdere vissen en verzwakte vis — dan een dierenarts
• Bewaren: koel, donker en vorstvrij, buiten bereik van kinderen
• Artikelnummer: PMNV0268
• EAN: 8718247210268

Twijfelt u? Bel dan eerst even

Stuur me een foto van de wond, of loop binnen in ‘s-Gravendeel. Dan zeg ik u of dit iets is wat u zelf kunt doen of dat er een dierenarts bij hoort. Dat scheelt u een verkeerde ingreep, en soms scheelt het uw vis meer dan dat.

Waar ik vooral naar kijk: hoe diep is het, hoe zien de randen eruit, is er meer dan één vis, en hoe gedraagt hij zich verder. Met die vier dingen kom ik meestal een heel eind.

En doet u het zelf: neem er de tijd voor. De grootste fout in dit werk is haast, en de tweede is te weinig licht. Een rustige ochtend met alles klaar op tafel levert een beter resultaat op dan een snelle actie in de schemer.

Bij de kwekers in Japan heb ik gezien hoe kalm dit werk gaat. Een verdoofde vis op een natte doek, twee mensen, alles klaargelegd, en niemand die haast heeft. Dat het daar routine is, maakt het niet minder zorgvuldig — het is juist waarom het zorgvuldig kán.

Geschreven door Wim Maat — eigenaar van Koi Care Hoeksche Waard in ‘s-Gravendeel. Ruim 30 jaar in de koi, drie keer per jaar in Japan om zelf bij de kwekers te selecteren. Meer over mij · Stel gerust een vraag