Beschrijving
Microscoop Euromex BioBlue: een microscoop die u ook werkelijk gebruikt
De Microscoop Euromex BioBlue is de microscoop die ik zelf aanraad, en niet omdat hij de meeste specificaties op papier heeft. Het is de enige vraag die er bij zo’n aanschaf toe doet: gaat u hem over twee jaar nog pakken, of staat hij dan in de kast bij de spullen die u ooit eens ging gebruiken?
Ik ken meer vijverliefhebbers met een microscoop dan met een microscoop die ze gebruiken. En steeds als ik doorvraag waarom hij stof staat te vangen, komen dezelfde drie antwoorden: het kijken werd vermoeiend, het ding stond te ver weg, en er was toch nooit iets te zien.
Drie klachten, en alle drie hebben ze een technische oorzaak die je vooraf kunt wegnemen. Daar gaat dit stuk over, want dát bepaalt of uw vijfhonderd euro rendeert.
Waarom binoculair het verschil maakt
Er bestaan goedkopere modellen in dezelfde serie met één oculair. Op papier zien ze hetzelfde: dezelfde lenzen, dezelfde vergrotingen, hetzelfde beeld.
In de praktijk niet. Met één oog kijken betekent dat u het andere dichtknijpt, en dat houdt u een minuut of tien vol. Daarna gaat u tranen, krijgt u hoofdpijn, en gaat u sneller “klaar” zijn met kijken dan het preparaat verdient.
Met twee oculairs kijkt u ontspannen, zoals u naar een boek kijkt. U houdt het een half uur vol zonder er erg in te hebben. Dat is geen luxe maar precies het verschil tussen een apparaat dat u pakt en een apparaat dat u vooruitschuift.
De tubus staat 45 graden schuin en is 360 graden draaibaar, dus u zit rechtop en u kunt het toestel op tafel laten staan terwijl iemand anders meekijkt. Bij de balie merk ik hoe vaak dat laatste voorkomt: samen kijken werkt beter dan om beurten.
Zestig uur op de accu: neem hem mee naar de vijver
Dit is de eigenschap die op geen enkele webshop wordt uitgelicht en die voor ons de meeste waarde heeft.
In de voet zitten drie oplaadbare batterijen, goed voor ongeveer zestig uur werken zonder stopcontact. Er hoeft dus geen haspel naar de vijver, en u hoeft de microscoop niet aan de keukentafel gekluisterd te houden.
Waarom dat uitmaakt: een preparaat is maar kort bruikbaar. De beestjes waar u naar zoekt herkent u aan hun beweging, en die beweging houdt niet uren aan. Elke minuut tussen het afstrijken en het kijken is er een die u kwijt bent.
Loopt u met een emmertje naar binnen, zoekt u nog een stopcontact en moet u onderweg nog even iets anders, dan bent u die minuten kwijt. Zet het toestel op een tuintafel naast de vijver en het probleem bestaat niet meer.
Praktisch: zet hem in de schaduw, want direct zonlicht op uw preparaat werkt tegen u. En laad hem in de winter af en toe bij, ook als u niet kijkt.
Het irisdiafragma is de knop die bepaalt of u iets ziet
Als u één ding uit dit hele stuk onthoudt, laat het dit zijn. Dit verklaart namelijk die derde klacht: “er was toch nooit iets te zien.”
Onder de tafel zit een condensor met een irisdiafragma: een ringetje of hendeltje waarmee u de lichtbundel smaller of breder maakt. De meeste mensen laten dat staan zoals het uit de doos komt, wagenwijd open.
En daar zit het probleem, want de parasieten die u zoekt zijn vrijwel doorzichtig. Costia, Trichodina en Chilodonella hebben geen kleur. Bij wijd open diafragma valt er zoveel licht door het preparaat dat alles vlak en witgeblakerd wordt en die doorzichtige beestjes letterlijk wegvallen tegen de achtergrond.
Knijp het diafragma een stuk dicht en er gebeurt iets opvallends: het beeld wordt donkerder, maar de contouren springen eruit. Ineens ziet u randen, structuur en beweging waar eerst een grijze soep zat.
Speel daar dus mee. Bij elke vergroting hoort een andere stand, en het kost u twee avonden om dat in de vingers te krijgen. Wie dat nooit doet, heeft een prima microscoop en vindt er nooit iets mee.
Wat de vier vergrotingen van de Microscoop Euromex BioBlue u opleveren
Er zitten vier objectieven op, en in de praktijk gebruikt u er twee. Dat zeg ik er eerlijk bij.
- 40 keer — uw overzicht. Hiermee zoekt u het preparaat af en stelt u scherp voordat u verder inzoomt. Overslaan is de klassieke beginnersfout.
- 100 keer — uw werkpaard. Huid- en kieuwworm, Trichodina en Chilodonella vindt u hier, en dit is de stand waarin u het meeste van uw tijd doorbrengt.
- 400 keer — hiermee komt u bij Costia. Dat is de reden dat u een fatsoenlijke microscoop koopt en geen speelgoedje: onder de 400 keer is dat beestje niet van vuil te onderscheiden.
- 1000 keer — olie-immersie, voor bacteriologisch werk. Voor uw vijver heeft u dit vrijwel nooit nodig. Gebruik dit objectief in elk geval nooit zonder immersieolie: u krijgt dan een zwart beeld en u kunt de lens beschadigen.
Een prettig detail: de twee sterkste objectieven zijn veergeveerd opgehangen. Draait u bij het scherpstellen te ver door, dan wijkt de lens terug in plaats van dat hij uw glaasje aan gruzelementen draait. Dat gaat u een keer of drie meemaken in het eerste jaar.
Hoe u tot een goed preparaat komt, staat bij de objectglaasjes; daar heb ik het afstrijken en de plek van het monster helemaal uitgeschreven.
Koel licht, en waarom dat voor u uitmaakt
De verlichting is een regelbare LED van één watt die nauwelijks warmte afgeeft. Dat klinkt als een zuinigheidsdetail en dat is het niet.
Ouderwetse microscooplampen worden heet, en die warmte gaat rechtstreeks door uw preparaat. Een druppel vijverwater met een halogeenlamp eronder warmt binnen enkele minuten op — en warme, opdrogende monsters verliezen precies dat wat u nodig heeft om iets te herkennen: de beweging.
Met koud licht houdt u dus langer een levend beeld. Bij het zoeken naar Costia, die u alleen aan zijn schokkerige beweginkje herkent, scheelt dat werkelijk iets.
De lamp is bovendien traploos regelbaar, en dat werkt samen met het diafragma hierboven: licht zachter zetten en diafragma iets dichter geeft vaak het beste beeld op een dun preparaat.
Zoek in banen, niet op goed geluk
De kruistafel is 130 bij 130 millimeter met een verstelbereik van 70 bij 28 millimeter, en positioneert tot op twee duizendste millimeter nauwkeurig. In gewone taal: u schuift met twee knopjes en het glaasje beweegt precies zoveel als u wilt.
Gebruik dat systematisch. Begin linksboven onder het dekglaasje en werk in banen naar rechts, dan een baan zakken en terug — zoals u een grasveld maait. Zo kijkt u het hele preparaat af zonder twee keer op dezelfde plek te zitten.
Zonder kruistafel schuift u met uw vingers en dwaalt u rond. Dan kijkt u vijf minuten, ziet u niets, en concludeert u dat er niets zit terwijl u tweederde van het glaasje nooit heeft gezien.
Wat de Microscoop Euromex BioBlue níét doet
- Een diagnose stellen. Hij laat u zien wat er is; u moet nog steeds herkennen wat u ziet. Dat leert u het snelst door de eerste keren samen te kijken.
- Beeld naar uw scherm sturen. Er zit geen camera bij. Wilt u iets vastleggen of aan mij laten zien, houd dan uw telefoon tegen het oculair; dat werkt verrassend goed.
- Bacteriën beoordelen. Daarvoor is kleuring en ervaring nodig. Bij een zweer of een hardnekkige infectie hoort een specialist te kijken, niet u.
- Uw vis behandelen. Wat u vindt bepaalt het middel — bij wormen bijvoorbeeld Tremafix, bij Trichodina en Chilodonella Trichofix. Dat is precies het punt van zelf kijken: gericht behandelen in plaats van gokken.
Onderhoud van de Microscoop Euromex BioBlue: waar het misgaat
Weinig werk, maar er zijn drie dingen waar het altijd op stukloopt.
- Blijf met uw vingers van de lenzen. Vet op een oculair geeft een waas die u nooit meer kwijtraakt zonder speciale doekjes. Zit er stof op, blaas het eraf.
- Veeg vijverwater van de tafel. Er lekt altijd wat langs het glaasje, en opgedroogd vijverwater laat een kalkrand achter waar het glaasje op gaat wippen.
- Zet de hoes erover. Stof is de stille vijand van elk optisch instrument, zeker in een schuur of een garage.
Verder: berg hem droog en vorstvrij op, en draai na gebruik terug naar het zwakste objectief. Dan staat hij de volgende keer meteen goed.
Productgegevens
- Merk: Euromex
- Serie: BioBlue, model BB.4260 (binoculair met kruistafel)
- Vergrotingen: 40x, 100x, 400x en 1000x
- Oculairs: WF 10x/18 mm, DIN
- Objectieven: semi-plan achromatisch DIN, 45 mm — 4x/0,10 · 10x/0,25 · S40x/0,65 · S100x/1,25 (olie)
- Veergeveerd: de 40x en de 100x, ter bescherming van lens en preparaat
- Tubus: binoculair, 45 graden schuin, 360 graden draaibaar, tubuslengte 160 mm
- Verlichting: regelbare LED van 1 watt, nagenoeg warmtevrij
- Draadloos: drie ingebouwde oplaadbare batterijen, circa 60 uur
- Condensor: Abbe, N.A. 1,25, in hoogte verstelbaar, met irisdiafragma en filterhouder
- Kruistafel: 130 x 130 mm, bereik 70 x 28 mm, nauwkeurigheid 2 µm
- Gewicht: ongeveer 4 kg
- Nodig voor gebruik: objectglaasjes en dekglaasjes
- Artikelnummer: KCBINO
Is dit iets voor uw vijver? Een eerlijk antwoord
Vijfhonderd euro is geen kleinigheid, dus laat ik er niet omheen draaien.
Heeft u een handvol koi in een stabiele vijver en gaat het al jaren goed, dan hoeft u dit niet te kopen. Breng bij twijfel een monster langs in ‘s-Gravendeel, dan kijk ik er kosteloos naar. Dat is voor die situatie eerlijker advies dan een microscoop verkopen.
Zinvol wordt het zodra u een serieuze bezetting heeft, regelmatig vis aanschaft, of merkt dat u meer dan eens per jaar met een probleem zit. Dan is de rekensom een andere: één kuur die u op verdenking draait en die niet nodig blijkt, kost u het middel, een belaste filterbacteriecultuur en een week onrust. Twee of drie van die kuren en u heeft de aanschaf terugverdiend — nog los van de keren dat u wél op tijd bent.
Wat mij op mijn reizen naar Japan het meest is bijgebleven: bij de goede kwekers staat de microscoop niet in een kantoor maar gewoon bij de bakken, tussen de netten en de emmers. Hij hoort bij het dagelijkse werk, niet bij de noodgevallen. Zo zou ik hem u ook aanraden te gebruiken.
Loop gerust binnen als u er eens door wilt kijken voordat u beslist. Ik zet er een preparaat onder en dan ziet u meteen wat het is — en of het bij u past. Kijk anders eerst rond bij het overige gereedschap. De volledige technische gegevens van de serie staan bij Euromex zelf.
Geschreven door Wim Maat — eigenaar van Koi Care Hoeksche Waard in ‘s-Gravendeel. Ruim 30 jaar in de koi, drie keer per jaar in Japan om zelf bij de kwekers te selecteren. Meer over mij · Stel gerust een vraag




