Beschrijving
PVC slang 9 x 12 mm: helder is niet mooi, helder is handig
Er is een goede reden om voor een doorzichtige PVC slang 9 x 12 mm te kiezen in plaats van een zwarte, en die reden heeft niets met uiterlijk te maken. U kunt erin kijken.
Dat klinkt flauw tot de eerste keer dat het u iets oplevert. Een luchtslang die het niet meer doet, een steen die nauwelijks nog borrelt, een pomp die harder klinkt dan anders — bij een zwarte slang staat u te gissen. Bij een heldere slang ziet u meteen dat er een sliert water in de laagste bocht staat, of dat de binnenkant is dichtgegroeid.
Diagnose in één oogopslag, en dat voor een slang die per meter een paar dubbeltjes duurder is.
Wat 9 x 12 precies betekent
Twee maten, en het is belangrijk dat u weet welke welke is.
- 9 mm is de binnendiameter. Dat is de opening waar de lucht of het water doorheen gaat, en die bepaalt hoeveel er doorheen kan.
- 12 mm is de buitendiameter. Dat is wat u meet als u de slang tussen duim en wijsvinger neemt.
- Het verschil, 1,5 mm, is de wanddikte. Dat is wat de slang stevig genoeg maakt om niet dicht te knikken.
Bij het bestellen van fittingen en tules is bijna altijd de binnenmaat bepalend: een tule van 9 mm past in deze slang. Wordt er over “9/12” gesproken, dan is dat precies dezelfde slang.
Handig om te weten: er gaat ongeveer 64 milliliter water in één meter van deze slang. Dat lijkt niets, maar bij een leiding van tien meter praat u over ruim een halve liter. Verderop leest u waarom dat getal ertoe doet.
Waarvoor u de PVC slang 9 x 12 mm gebruikt, en waarvoor niet
Deze maat is in de vijverwereld vooral luchtslang. Van uw luchtpomp naar een luchtsteen, naar een beluchtingsring op de bodem, of naar de verdeler waar meerdere stenen op zitten.
Daarnaast wordt hij gebruikt voor doseerslangen, voor een hevel om een monster te nemen, en in het aquarium voor van alles.
Waar hij niet voor is:
- Uw pompleiding. Negen millimeter binnenmaat is voor circulatiewater een rietje. Daar hoort PVC-buis bij, of een spiraalslang van 32 mm en dikker.
- Water onder druk. Dit is een slappe slang; op druk zet hij uit en schuift hij van de tule af.
- Alles wat heet wordt. Zacht PVC en warmte gaan niet samen.
Controleer altijd even de tule van uw eigen pomp voordat u bestelt. Luchtpompen worden geleverd met uitgangen van 4, 6, 9 of soms 13 millimeter, en die maten lopen per merk uiteen. Meet de buitenkant van de tule; die moet ongeveer 9 mm zijn.
De val waar luchtpompen aan kapotgaan
Dit is het belangrijkste stuk van deze pagina, en het gaat over een fout die u één keer maakt.
Staat uw luchtpomp lager dan het wateroppervlak van uw vijver, dan gebeurt er iets vervelends zodra hij stopt: bij een stroomstoring, of gewoon als u hem uitzet. De lucht in de slang wijkt en het vijverwater loopt terug — de slang werkt dan als een hevel.
Herinnert u zich die 64 milliliter per meter? Bij tien meter slang komt er een halve liter vijverwater richting uw pomp. Membranen zijn daar niet tegen bestand, en een pomp die vol water loopt is meestal een pomp die u kunt weggooien.
Wat u ertegen doet, in volgorde van betrouwbaarheid:
- Zet de pomp hoger dan het waterniveau. Dat is de enige echte oplossing. Op een plank, in een kastje, boven de vijverrand.
- Kan dat niet, maak dan een lus. Leg de slang eerst een stuk omhoog voordat hij naar de vijver zakt; die bocht breekt de hevelwerking.
- Zet er een terugslagklepje in. Goedkoop en effectief, maar controleer het af en toe — die dingen gaan een keer plakken.
En hier is de heldere slang uw vriend: staat er water in, dan ziet u het liggen. Bij een zwarte slang merkt u het pas als uw pomp het begeeft.
Waarom u de PVC slang 9 x 12 mm niet te lang moet maken
Lucht verplaatsen kost druk, en elke meter slang vreet daarvan.
Een luchtpomp heeft een bepaalde werkdruk, en die moet twee dingen overwinnen: de waterdiepte waarop uw steen ligt, én de weerstand van de weg ernaartoe. Legt u dertig meter slang aan omdat de pomp nu eenmaal in het schuurtje staat, dan komt er merkbaar minder uit uw luchtsteen dan de specificaties beloven.
Wat scheelt:
- Houd het kort. De pomp zo dicht mogelijk bij de vijver, uiteraard boven waterniveau en droog.
- Vermijd scherpe bochten. Een knik kost meer dan vijf meter rechte slang, en een geknikte slang gaat op die plek ook nog eens stuk.
- Leg hem in een ruime boog in plaats van om een hoek te vouwen.
- Verdeel pas aan het eind. Eén dikkere aanvoer naar een verdeler bij de vijver werkt beter dan vier dunne slangen die het hele erf over gaan.
Aansluiten: warm water is uw beste gereedschap
Zacht PVC laat zich prima verwerken als u één trucje kent.
- Snijd haaks af met een scherp mes langs een rechte kant. Een schaar drukt de slang ovaal en dan sluit hij nooit meer rond af.
- Dompel het uiteinde tien seconden in heet water uit de waterkoker. De slang wordt dan slap en glijdt zonder moeite over de tule.
- Duw hem er ver genoeg op — voorbij de weerhaakjes van de tule, niet er net overheen.
- Laat afkoelen. Bij het afkoelen krimpt hij weer en zit hij vast.
- Een slangklem is bij luchtslang meestal niet nodig, maar bij een pomp die trilt of bij een aansluiting die u niet wilt zien loslaten, zet u er gewoon eentje op.
Gebruik geen vet of zeep om het glijden te vergemakkelijken. Dat werkt, en het is precies waarom de slang er later ook weer afglijdt.
Zon, vorst en veroudering
Een heldere slang is zacht PVC, en zacht PVC dankt zijn soepelheid aan weekmakers. Die verdwijnen in de loop van de jaren langzaam uit het materiaal, en dan wordt de slang stugger. Zonlicht versnelt dat.
Wat u daaraan merkt: na een paar seizoenen in de volle zon is de slang harder, wat geler, en breekt hij eerder bij een bocht.
Dat is geen ramp bij een artikel van dit bedrag, maar u kunt het wel uitstellen:
- Leg hem uit de zon waar het kan — onder de rand, achter de beplanting, of door een pijpje.
- Laat geen water in de slang staan in de winter. Bevriezend water in een luchtslang scheurt hem open, en dat ziet u pas in het voorjaar als er niets meer uitkomt.
- Vervang het buitenstuk in plaats van de hele lengte. Meestal is alleen het deel dat in de zon lag aan vervanging toe.
Zo bestelt u de juiste lengte
De prijs is per meter. Wilt u tien meter, vul dan bij het aantal een 10 in; wij snijden hem op maat van de rol.
Neem er gerust een meter extra bij. Slangen worden altijd korter dan gedacht: er gaat een stuk verloren bij het aansluiten, en zodra u ergens een boog wilt maken in plaats van een hoek, bent u zo een meter kwijt. Een restje slang in de schuur heeft nooit iemand gespeten; een halve meter tekort betekent opnieuw bestellen.
Meet uw route dus niet hemelsbreed maar zoals de slang werkelijk gaat lopen, met de bochten mee.
Wat de PVC slang 9 x 12 mm níét is
- Een drukslang. Voor water onder druk pakt u PVC-buis of een spiraalslang met wapening.
- Een vervanging van uw pompleiding. Zie hierboven; de binnenmaat is daar veel te klein voor.
- Bestand tegen knikken. Anderhalve millimeter wand is genoeg voor een ruime boog, niet voor een haakse hoek.
- Geschikt voor warm water. Zacht PVC vervormt bij hitte.
Productgegevens
- Merk: Astralpool
- Type: kristalheldere slang van zacht PVC
- Binnendiameter: 9 mm
- Buitendiameter: 12 mm
- Wanddikte: 1,5 mm
- Inhoud van de slang: ongeveer 64 ml per meter
- Gewicht: ongeveer 60 gram per meter
- Kleur: transparant
- Toepassing: luchtslang, doseerslang, hevel — vijver en aquarium
- Niet voor: water onder druk, circulatieleidingen en warm water
- Verkoopeenheid: per meter, van de rol gesneden (volle rol: 100 meter)
- Artikelnummer: KA266
- EAN: 8717605025247
Weet u niet welke maat u nodig heeft?
Meet de tule van uw luchtpomp op en bel me, of neem hem gewoon mee naar ‘s-Gravendeel. Slangmaten zijn een van de weinige dingen waar het echt op een millimeter aankomt, en zo’n ritje voor de verkeerde maat is zonde van uw middag.
Kunt u er niet bij meten? Maak dan een foto van de aansluiting met een liniaal ernaast. Daar kan ik het meestal wel uit halen.
En denk bij die gelegenheid meteen even aan de opstelling van uw pomp. Ik kom het geregeld tegen: een prima luchtpomp die op de bodem van de filterkast staat, netjes uit het zicht, precies onder het waterniveau. Dat gaat een keer mis, en dan kost het u een pomp die tien keer zoveel kostte als de slang.
De kwekers in Japan hebben hun beluchting bijna altijd hoog en droog staan, vaak onder een afdakje, met korte lijnen naar de bakken. Dat is geen esthetiek maar ervaring: alles wat lager staat dan het water, loopt ooit vol.
Geschreven door Wim Maat — eigenaar van Koi Care Hoeksche Waard in ‘s-Gravendeel. Ruim 30 jaar in de koi, drie keer per jaar in Japan om zelf bij de kwekers te selecteren. Meer over mij · Stel gerust een vraag




