Beschrijving

Griffon UNI-100 250 ml: repareren is lastiger dan nieuw aanleggen

De Griffon UNI-100 250 ml is de reparatiemaat, en dat is niet zomaar de kleine broer van de grote bus. Repareren is een ander soort werk dan aanleggen, en het is eerlijk gezegd het moeilijkere van de twee.

Bij nieuwbouw ligt alles droog en schoon op de bok, kunt u er van alle kanten bij en heeft u de tijd. Bij een reparatie werkt u aan bestaand leidingwerk dat nat is, van binnen vervuild, vaak in een krappe hoek, en meestal terwijl uw vijver staat te wachten.

De lijm is daar niet het probleem. Die is hetzelfde als in de grote bus en doet gewoon wat hij moet doen. Het gaat om de omstandigheden, en die kunt u naar uw hand zetten als u weet waar het op stukloopt.

Waarom een reparatie zo vaak opnieuw gaat lekken

Ik krijg dit gesprek een paar keer per jaar: iemand heeft een gesprongen kraan of een kapotte bocht vervangen, het zat mooi strak, en na twee weken huilt het er weer uit.

In vrijwel alle gevallen ligt het aan één van deze drie:

• Het was niet droog. Op vochtig PVC pakt deze lijm eenvoudigweg niet. Een leiding die nog nadruppelt of waar het water langzaam uit sijpelt, geeft u geen verbinding maar een uitgestelde lekkage.
• Er zat een laagje op. Leidingwerk waar jarenlang vijverwater doorheen is gegaan, heeft een dun, glibberig biofilmlaagje op de wand. Lijm hecht daar niet aan.
• Er was te weinig ruimte om goed te werken. Wie op zijn knieën in een filterput met één hand een fitting op zijn plek houdt, brengt zelden een gelijkmatige laag lijm aan.

Alle drie zijn ze op te lossen, en alle drie kosten ze tijd in plaats van geld. Dat is precies waarom een reparatie zo vaak misgaat: er is meestal haast bij.

Eerst droog, en dan pas droog genoeg

Dit is de stap waar u niet omheen kunt, hoe vervelend het ook is.

Tap de leiding af en laat hem echt leeglopen. Zit er een laag punt waar water blijft staan, dan blijft dat nadruppelen zolang u bezig bent. Wat helpt:

• Zet de pomp uit en sluit de afsluiters voordat u begint, en wacht tot het echt stil is.
• Prop een stuk keukenrol of een doek in de buis aan de kant waar het vandaan blijft komen. Vergeet hem er niet in te laten zitten.
• Blaas het uiteinde droog als u een compressor of een föhn kunt bereiken. Even lucht erdoor doet wonderen.
• Wacht op de mat. Nat PVC glimt; droog PVC is dof. Ziet u nog glans in de mof, dan is hij nog niet droog.

Pas als het droog is, gaat u ontvetten. En bij een reparatie ontvet u ruimer dan bij nieuwbouw, want u moet niet alleen vet maar ook die biofilm weg. Herhaal het met een schone doek tot er niets meer aan de doek komt.

Werken in een krappe ruimte

Een reparatie zit zelden op de handigste plek. Een paar dingen die het verschil maken:

• Zaag ruim. Snijd het kapotte stuk er royaal uit en plaats er een stuk buis met twee sokken in plaats van precies te passen. Twee eenvoudige verbindingen zijn beter dan één moeilijke.
• Bouw op de werkbank wat u kunt. Lijm de fitting alvast op een stukje buis waar u er wél bij kunt, en maak in de put alleen de laatste twee verbindingen.
• Zorg voor licht. Een lamp in een filterput is geen luxe; u moet zien of uw lijmlaag gesloten is.
• Denk aan de ventilatie. Dit is oplosmiddelhoudende lijm en een filterput is een besloten ruimte. Deksel open, en niet met uw hoofd erin blijven hangen.

Zo lijmt u met de Griffon UNI-100 250 ml

1. Snijd haaks af en braam af, van binnen en van buiten.
2. Ontvet beide vlakken met PVC-reiniger en laat het even wegtrekken.
3. Pas droog en zet een potloodstreep op de insteekdiepte en op de stand.
4. Smeer beide delen in, de buis iets dikker dan de mof, gelijkmatig en in de lengte.
5. Steek meteen in tot uw streep, met een kwartslag draai.
6. Houd twintig tot dertig seconden vast en veeg de overtollige lijm weg.
7. Eerste tien minuten niet belasten, en zet er pas na een etmaal water op.

Die laatste is bij een reparatie extra lastig, want de verleiding om “even te kijken of het houdt” is groot. Doe het niet. Een verbinding die u na twee uur op druk zet, is de verbinding waar u volgende maand weer voor moet graven.

Waarom de Griffon UNI-100 250 ml en niet de 500 ml

Simpel gezegd: omdat u hem opmaakt.

Een aangebroken bus lijm blijft niet goed. Bij elke keer openen verdampt er wat oplosmiddel, de lijm wordt dikker en op een gegeven moment smeert hij niet meer gelijkmatig uit. Een bus die twee seizoenen in de schuur heeft gestaan, is geen bus om uw drukleiding aan toe te vertrouwen.

Dus:

• Repareert u af en toe iets? Dan is deze 250 ml de juiste maat. Ruim genoeg voor een reparatie met een paar verbindingen, en klein genoeg om niet half vol te verouderen.
• Legt u een compleet systeem aan, met bodemafvoeren en een filterblok? Dan komt u hier niet mee uit — neem de 500 ml.

Per liter is de grote bus goedkoper, maar dat argument geldt alleen als u hem leeg krijgt. Een halve bus weggooien is duurder dan twee keer klein kopen.

Wat u erbij in huis wilt hebben

Een lekkage kondigt zich niet aan. Wat mij betreft hoort dit rijtje in elke schuur bij een koivijver:

• Deze bus lijm en een fles PVC-reiniger.
• Een paar schone, pluisvrije doeken die u nergens anders voor gebruikt.
• Een stukje buis in de diameters die u in de grond heeft liggen, en twee of drie sokken.
• Een scherp mes of een pijpsnijder en een potlood.

Dat is bij elkaar geen groot bedrag, en het is het verschil tussen een reparatie op zondagochtend en een vijver die tot dinsdag half leeg staat.

Verwerken bij lage temperatuur

Reparaties vallen zelden in juni. Ze gebeuren als het vriest en er iets is gesprongen, of in een natte week in november.

De ondergrens is +5 °C, en dat is een echte grens en geen richtlijn. Koude lijm loopt niet meer uit tot een gesloten laag, pakt slechter op het materiaal en heeft veel langer nodig voordat er sterkte in zit.

Wat u kunt doen als het toch moet:

• Houd de bus binnen tot het moment dat u hem gebruikt. Een bus die zelf tien graden is, smeert veel beter uit dan een bus van twee graden.
• Werk in een tijdelijke luwte — een dekzeil over de put breekt de wind en scheelt makkelijk een paar graden.
• Reken op meer tijd voordat u er water op zet. Bij kou is een etmaal het minimum, geen ruime marge.

En vriest het echt: dicht de boel tijdelijk af en doe de reparatie als het kan. Een noodverbinding die het houdt is beter dan een definitieve die het niet doet.

Wat de Griffon UNI-100 250 ml níét lijmt

• PE en PP. Zwarte drukbuis en veel bouwmarktfittingen laten zich niet lijmen; daar horen klemkoppelingen bij.
• Flexibele spiraalslang. Ander materiaal, andere aanpak.
• Vijverfolie en rubber. Daar heeft u een elastische kit voor.
• Nat PVC. Zie het begin van deze pagina; dit is de reden dat reparaties mislukken.
• Iets wat weer los moet. Wilt u een pomp of filter kunnen demonteren, zet er dan wartels in.

Productgegevens

• Merk: Griffon
• Type: snelle, thixotrope en spleetvullende lijm voor hard PVC (PVC-U)
• Inhoud: 250 ml, met kwast in de dop
• Toepassing: buizen, moffen en fittingen in druk- en afvoersystemen
• Perspassing: maximaal 0,2 mm
• Spleetpassing: maximaal 0,8 mm
• Diameter: tot en met 315 mm
• Drukklasse: tot PN 16
• Verwerken vanaf: +5 °C
• Eerste 10 minuten: niet mechanisch belasten
• Op druk brengen: zie de wachttijdentabel op het etiket; houd een etmaal aan
• Voorbewerken met: Griffon PVC-reiniger
• Normen: EN 1329, EN 1452, EN 1453, EN 1455 en ISO 15493
• Keurmerken: KIWA, KOMO, WRAS en CE (EN 14680 / EN 14814)
• Bewaren: tussen +5 en +25 °C, vorstvrij en goed gesloten
• Artikelnummer: AK102
• EAN: 8715598110308

Loop even binnen met uw maten

Weet u niet welke diameter er in uw grond ligt, meet dan de buitenkant van de buis op en kom langs in ‘s-Gravendeel. Dan zoeken we de juiste fittingen erbij en heeft u alles in één keer mee.

Neem als het kan het kapotte stuk mee, of maak er een foto van met een liniaal ernaast. Bij leidingwerk is het verschil tussen 50 en 63 millimeter met het blote oog kleiner dan u denkt, en het is precies het soort vergissing waardoor u twee keer moet rijden.

De volledige technische gegevens van deze lijm staan bij Griffon zelf.

Wat ik u vooral meegeef bij een reparatie: neem er een uur meer voor dan u dacht nodig te hebben. Van alle verbindingen die ik ooit heb zien lekken, is er geen enkele mislukt door te veel zorgvuldigheid.

Geschreven door Wim Maat — eigenaar van Koi Care Hoeksche Waard in ‘s-Gravendeel. Ruim 30 jaar in de koi, drie keer per jaar in Japan om zelf bij de kwekers te selecteren. Meer over mij · Stel gerust een vraag